Edukacyjne i społeczno-emocjonalne konsekwencje zjawiska eurosieroctwa

Sławomir Trusz, Roma Kwiecińska

Abstrakt


In the article were presented educational and social-psychological consequences of “euroorphanhood” that may be consider in the context of the processes occurring in the three major environments for children socialization: 1) family (e.g. fulfilment vs. non-fulfilment of the functions assigned to family); 2) school (e.g. stereotyping and discrimination of euro-migrants’ children by their teachers) and 3) peer group (e.g. acceptance vs. exclusion of “euro-orphans” from peer group. These processes can influence the closest child environment, i.e. self-schema and self-value which determine child identity –positive or negative – in a significant way, mediating between orphanhood state of a child and his or her achievement in different areas of life. The meaning of the presented processes and mechanisms is illustrated by results of the first experimental research conducted in Poland on the stigmatizing function of “euro-orphan”/ “euro-orphanhood” terms.


Słowa kluczowe


“euro-orphanhood”; stigma; socialization; family; school; peer group

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Babad E., The Social Psychology of the Classroom, New York-London 2009.

Bee H., Psychologia rozwoju człowieka, Poznań 2004.

Brophy J., Research on the Self–Fulfilling Prophecy and Teacher Expectation, „Journal of Educational Psychology” 1983, No. 75.

Darley J., Gross P., A Hypothesis-Confirming Bias in Labeling Effects, „Journal of Personality and Social Psychology” 1983, No. 44.

Dusek J., Joseph G., The Bases of Teacher Expectancies: A Meta-Analysis, „Journal of Educational Psychology” 1983, No. 75.

Dweck C., Master A., Self-Theories and Motivation: Students’ Beliefs about Intelligence [w:] Handbook of Motivation at School, K.R. Wentzel, A. Wigfield (eds.), New York 2009.

Dweck C., Master A., Self-Theories Motivate Self-Regulated Learning [w:] Motivation and Self-Regulated Learning. Theory, Research, and Applications, D.H. Schunk, B.J. Zimmerman (eds.), New York–London 2008.

Dweck C., Messages that Motivate: How Praise Molds Students’ Beliefs, Motivation, and Performance (in Surprising Ways) [w:] Improving Academic Achievement: Impact of Psychological Factors on Education, J. Aronson (ed.), San Diego 2002.

Eurosieroctwo 2008. Materiał sygnalny (zapowiedz raportu) , Warszawa 2008.

Fiske S., Taylor S., Social Cognition. From Brain to Culture, Boston 2007.

Gizicka D., Gorbaniuk J., Szyszka M., Wsparcie rodzin w rozłące migracyjnej, Lublin 2010.

Harris M., Milich R., Corbitt E., Hoover D., Brady M., Self-Fulfilling Effects of Stigmatizing Information on Children’s Social Interactions, „Journal of Personality and Social Psychology” 1992, No. 63.

Jarymowicz M., Psychologiczne podstawy podmiotowości, Warszawa 2009.

Jussim L., Social Perception and Social Reality: A Reflection-Construction Model, „Psychological Review” 1991, No. 98.

Jussim L., Eccles J., Madon S., Social Perception, Social Stereotypes, and Teacher Expectations: Accuracy and the Quest for the Powerful Self-Fulfilling Prophecy, „Advances in Experimental Social Psychology” 1996, No. 29.

Jussim L., Eccles J., Teacher Expectations II: Construction and Reflection of Students Achievement, „Journal of Personality and Social Psychology” 1992, No. 63.

Jussim L., Robustelli S., Cain T., Teacher Expectations and Self-Fulfilling Prophecies [w:] Handbook of Motivation at School, K.R. Wentzel, A. Wigfield (eds.), New York 2009.

Jussim L., Self-Fulfilling Prophecies: A Theoretical and Integrative Review, „Psychological Review” 1986, No. 93.

Karyłowski J., Rola Ja i poznawczych reprezentacji innych osób w myśleniu społecznym. Społeczne układy odniesienia i ich funkcje [w:] Psychologia poznania społecznego, M. Kossowska, M. Kofta (red.), Warszawa 2009.

Kawecki I., Kwatera A., Majerek K., Trusz S., Sytuacja migracyjna dzieci migrantów cyrkularnych, Referat wygłoszony podczas 22 Kongresu DGfE „Bildung in der Demokratie”, Mainz, 15–17 marca 2010.

Kozak S., Patologia eurosieroctwa w Polsce. Skutki migracji zarobkowej dla dzieci i ich rodzin, Warszawa 2010.

Kukułowicz T., Sytuacja wychowawcza w nowych kategoriach rodzin w okresie transformacji ustrojowej [w:] Rodzina współczesna, M. Ziemska (red.), Warszawa 1999.

Kurcz I., Pamięć. Uczenie się. Język, Warszawa 1995.

Kwiecień M., Trusz S., Między ideałem a typową wadą – uczniowie w oczach przyszłych pedagogów [w:] Student w uniwersytecie – ideały i codzienność, D. Pauluk (red.), Kraków 2010.

Lachowicz-Tabaczek K., Emocje umysłu: rola potocznych koncepcji świata i natury ludzkiej w regulacji percepcji i zachowania [w:] Psychologia poznania społecznego, M. Kossowska, M. Kofta (red.), Warszawa 2009.

Levesque M., Lowe C., The Importance of Attributions and Expectancies in Understanding Academic Behaviour [w:] School Psychology: A Social Psychological Perspective, F.J. Medway, T.P. Cafferty (eds.), Hillsdale 1992.

Ludzie na huśtawce: migracje między peryferiami Polski i Zachodu, E. Jadźwińska, M. Okólski (red.), Warszawa, 2001.

Maass A., Arcuri L., Język a stereotypizacja [w:] Stereotypy i uprzedzenia. Najnowsze ujęcie, C.N. Macrae, Ch. Stangor, M. Hewstone (red.), Gdańsk 1999.

Madon S., Guyll M., Spoth R.L., Cross S.E., Hilbert S.J., The Self-Fulfilling Influence of Mother Expectations on Children’s Underage Drinking, „Journal of Personality and Social Psychology” 2003, No. 84.

Markus H., Self-Schemata and Processing Information about the Self, „Journal of Personality and Social Psychology” 1977, No. 35.

Miller D., Turnbull W., Expectancies and Interpersonal Processes, „Annual Review of Psychology” 1986, No. 37.

Moskowitz G., Zrozumieć siebie i innych. Psychologia poznania społecznego, Gdańsk 2009.

Nęcka E., Orzechowski J., Szymura B., Psychologia poznawcza, Warszawa 2006.

Nelson T., Psychologia uprzedzeń, Gdańsk 2003.

Nieuświadomiony afekt, R. Ohme (red.), Gdańsk 2007.

Olson J., Roese N., Zanna M., Expectancies [w:] Social Psychology: Handbook of Basic Principles, E.T. Higgins, A.W. Kruglanski (eds.), New York 1996.

Peters W., A Class Divided. Then and Now, New Haven 1987.

Plopa M., Psychologia rodziny: teoria i badania, Elbląg 2004.

Psychologia poznania społecznego, M. Kossowska, M. Kofta (red.), Warszawa 2009.

Rączaszek-Leonardi J., Związki języka z poznaniem i kulturą. Rola języka w społecznej koordynacji poznania [w:] Język jako przedmiot badań psychologicznych, I. Kurcz, H. Okuniewska (red.), Warszawa 2011.

Rist R., Student Social Class and Teacher Expectations: The Self–Fulfilling Prophecy in Ghetto Education, „Harvard Educational Review” 1970, No. 40.

Rosenthal R., The Pygmalion Effect and Its Mediating Mechanisms [w:] Improving Academic Achievement: Impact of Psychological Factors on Education, J. Aronson (ed.), San Diego 2002.

Santrock J., Tracy R., Effects of Children’s Structure Status on the Development of Stereotypes by Teachers, „Journal of Educational Psychology” 1978, No. 5.

Schunk D., Attributions as Motivators of Self-Regulated Learningv [w:] Motivation and Self-Regulated Learning. Theory, Research, and Applications, D. Schunk, B. Zimmerman (eds.), New York–London 2008.

Seligman M., Walker E., Rosenhan D., Psychopatologia, Poznań 2003.

Snyder M., Klein O., Construing and Constructing Others. On the Reality and the Generality of the Behavioral Confirmation Scenario, „Interaction Studies” 2005, No. 6.

Sokal U., Czynniki wpływające na kształtowanie się więzi w rodzinie [w:] Współczesne rodziny polskie – ich stan i kierunek przemian, Z. Tyszka (red.), Poznań 2001.

Spionek H., Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne, Warszawa 1985.

Społeczna psychologia piętna, T. Heatherton, R. Kleck, M. Hebl, J. Hull (red.), Warszawa 2008.

Swann W. Jr, Ely R., A Battle of Wills: Self-Verification Versus Behavioral Confirmation, „Journal of Personality and Social Psychology” 1984, No. 46.

Trusz S., Efekt oczekiwań interpersonalnych w edukacji, Kraków 2010.

Trusz S., Kwiecień M., „Eurosieroctwo” jako piętno społeczne. „Edukacja. Studia–Badania–Innowacje” 2012 (w druku).

Trusz S., Rozwój dziecka w świetle oczekiwań interpersonalnych rodziców i nauczycieli, „Psychologia Rozwojowa”, nr 16.

Trusz S., The Interpersonal Expectancy Effects: An Interdisciplinary Approach [w:] Efekt oczekiwań interpersonalnych. Wybór tekstów, S. Trusz (red.), Kraków 2011 (w przygotowaniu).

Tyszka Z., Rodzina we współczesnym świecie, Poznań 2002.

Vasta R., Haith M., Miller S., Psychologia dziecka, Warszawa 1995.

Walczak B., Dziecko w sytuacji rozłąki migracyjnej [w:] Współczesne migracje: dylematy Europy i Polski, M. Duszczyk, M. Lesińska (red.), Warszawa 2009.

Walczak B., Migracje poakcesyjne z perspektywy ucznia, Warszawa 2008.

Walczak B., Migracje rodzicielskie – skala zjawiska oraz jego wychowawcze i edukacyjne implikacje, „Pedagogika Społeczna” 2008, nr 3.

Walczak B., Społeczne, edukacyjne i wychowawcze konsekwencje migracji rodziców i opiekunów prawnych uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, Warszawa 2008.

Wojciszke B., Psychologia miłości. Intymność – Namiętność – Zobowiązanie, Gdańsk 2009.

Ziemska M., Wpływ przemian funkcji rodziny na socjalizację dzieci [w:] Rodzina i dziecko, M. Ziemska (red.), Warszawa 1986.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.