Afirmacja i negacja. O filozofii dziejów Alberta Schweitzera

Piotr Wasyluk

Abstrakt


In this article I try to prove, that aim of the philosophy of Albert Schweitzer is to discover real meaning of history. Important is, that his philosophical inquiry may be seen as attempt to rehab philosophical view on history which lies beyond ordinary historical purview. His life – and world affirmation are the basis of his view on historical process and decline of the Western Civilization diagnosis. Quite optimistic view, makes him understand main factors of this decline and push him to fi nd a medicine. Negative effects of mass culture and global conflict threats let him know, that science and technological progress are not able to find solutions for main human problems. So, he decided to create his own theory of the universe, which contains his worldview and lifeview in their integrity. He rejects pessimism as a negation of life and set reverence for life against it. In contrast to pessimismhe offers human independence and ability for critical thinking. His view on progress as spiritual perfection of human being makes him a heir and continuator of philosophical tradition of the Enlightenment philosophy of history.


Słowa kluczowe


Albert Schweitzer; progress; philosophy of history; optimism; Enlightenemnt; crisis; culture; civilization

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Angehrn E., Filozofia dziejów, Kęty 2007.

Bagby P., Kultura i historia. Prolegomena do porównawczego badania cywilizacji, Warszawa 1975.

Diec J., Cywilizacje bez okien, Kraków 2002.

Dray W.H., Philosophy of History, Upper Saddle River 1993.

Elias N., Przemiany obyczajów w cywilizacji Zachodu, Warszawa 1980.

Gaertner H., Albert Schweitzer. Życie, myśl i dzieło, Warszawa 2007.

Garewicz J., Schopenhauer, Warszawa 1988.

Grzybowski K., Refleksje sceptyczne, t. 2, Warszawa 1970.

Jastrzębska G., Człowiek w obliczu katastrofy. Antropologia filozoficzna teorii katastroficznych [w:] Zagadnienia historiozoficzne, J. Litwin (red.), Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1977.

Kałążny J., Opowiadania historii w niemieckiej refleksji teoretycznohistorycznej i literaturoznawczej od późnego Oświecenia do współczesności [w:] Opowiadania historii w niemieckiej refleksji teoretycznohistorycznej i literaturoznawczej od późnego Oświecenia do współczesności, J. Kałążny (red.), Poznań 2003.

Kaniowski A.M., Hans Michael Baumgartner i dzisiejsza filozofia niemiecka [w:] H.M. Baumgartner, Rozum skończony. Ku rozumieniu filozofii przez siebie samą, Warszawa 1996.

Kittsteiner H.D., Philosophy of History After the Philosophy of History: Toward a Cultural History with Historical-Philosohical Background [w:] The Discovery of Historicity in German Idealism and Historism, P. Koslowski (ed.), Berlin–Heidelberg 2005.

Kraus O., Albert Schweitzer. His Work and His Philosophy, Londyn 1944.

Kuderowicz Z., Filozofia dziejów, Warszawa 1973.

Lazari-Pawłowska I., Moralność a natura ludzka, „Etyka” 1970, nr 6.

Lazari-Pawłowska I., Schweitzer, Warszawa 1976.

Nietzsche F., Niewczesne rozważania, Kraków 2006.

Palacz R., U źródeł współczesnej hermeneutyki: Wilhelm Dilthey [w:] Z zagadnień filozofii i kultury współczesnej, R. Palacz (red.), Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978.

Peddle F.K. , Albert Schweitzer and the Transcendence of History, „Modern Age” 1997, Vol. 39, No. 3.

Piątek Z., Etyka szacunku dla życia Alberta Schweitzera a ekofilozofia [w:] „Problemy Ekorozwoju” 2008, Vol. 3, nr 2.

Picht W., The Life and Thought of Albert Schweitzer, New York–Evanston 1964.

Rickert H., Obiektywność historii kultury [w:] Neokantyzm, B. Borowicz-Sierocka, Cz. Karkowski (red.), Wrocław 1984.

Rogalski A., Dramat naszego czasu. Szkice o kulturze i cywilizacji, Warszawa 1959.

Sarnowski S., Świadomość i czas. O początkach filozofii współczesnej, Warszawa 1985.

Schnädelbach H., Filozofia w Niemczech 1831–1933, Warszawa 1992.

Schweitzer A., An Anthology, Ch.R. Joy red.), Boston 1947.

Schweitzer A., Etyka czci dla życia [w:] I. Lazari-Pawłowska, Schweitzer, Warszawa 1976.

Schweitzer A., Moje życie, Lublin 1991.

Schweitzer A., Peace or Atomic War, New York 1958.

Schweitzer A., Philosophy of Civilization, Vol. 1, The Decay and the Restoration of Civilization, London 1923.

Schweitzer A., Sens życia a sens świata [w:] I. Lazari-Pawłowska, Schweitzer, Warszawa 1976.

Schweitzer A., Światopogląd a koncepcja życia [w:] I. Lazari-Pawłowska, Schweitzer, Warszawa 1976.

Spengler O., Zmierzch Zachodu. Zarys morfologii historii uniwersalnej, skrót dokonany przez H. Wernera, Warszawa 2001.

Sztompka P., Socjologia zmian społecznych, Kraków 2005.

Szulakiewicz M., Krytyka rozumu filozoficznego i świadomość kryzysu kultury [w:] Kryzys kultury europejskiej? , L. Żuk-Łapińska (red.), Rzeszów 1997.

Świeżawski S., Zagadnienie historii filozofii, Warszawa 1966.

Topolski J., Świat bez historii, Warszawa 1976.

Toynbee A., Studium historii, Skrót dokonany przez D.C. Somervella, Warszawa 2000.

Zachariasz A.L. , Relatywizm epistemologiczny Wilhelma Diltheya [w:] Zagadnienia historiozoficzne, J. Litwin (red.), Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1977.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.